Voedselveiligheid

Voedselveiligheidsplan

Een voedselveiligheidsplan beschrijft hoe u de veiligheid van uw voedselproducten borgt. In de praktijk zijn 'voedselveiligheidsplan' en 'HACCP plan' hetzelfde document. Elk levensmiddelenbedrijf in Nederland is wettelijk verplicht zo'n plan te hebben.

Laatst bijgewerkt: januari 2026

Voedselveiligheidsplan = HACCP plan

De termen worden door elkaar gebruikt en betekenen hetzelfde: een document dat beschrijft welke gevaren er zijn in uw bedrijf en hoe u die beheerst. De basis is altijd de 7 HACCP principes:

  • Gevarenanalyse uitvoeren
  • CCP's vaststellen
  • Kritieke limieten bepalen
  • Monitoring opzetten
  • Correctieve acties vastleggen
  • Verificatie uitvoeren
  • Documentatie bijhouden

De wettelijke basis is Verordening 852/2004. De NVWA controleert bij inspecties of u een werkend voedselveiligheidsplan hebt.

Wat staat er in een voedselveiligheidsplan?

Een compleet voedselveiligheidsplan bevat de volgende onderdelen:

1. Bedrijfsgegevens en beschrijving

  • Naam, adres, KvK-nummer
  • Type bedrijf en activiteiten
  • Productgroepen
  • HACCP-team en verantwoordelijkheden

2. Procesbeschrijving

  • Stroomschema van alle processtappen
  • Beschrijving per processtap
  • Plattegrond van de ruimte

3. Gevarenanalyse

4. CCP's (Critical Control Points)

  • Welke CCP's zijn er in uw proces?
  • Kritieke limieten per CCP (bijvoorbeeld kerntemperatuur ≥75°C)
  • Monitoring (hoe, wanneer, door wie)
  • Correctieve acties bij overschrijding

5. Basisvoorwaarden (PRPs)

6. Traceerbaarheid en recall

7. Registratieformulieren

  • Temperatuurregistratie (koeling, verhitting)
  • Schoonmaakregistratie
  • Ingangscontrole
  • Klachtenregistratie
  • Afwijkingenregistratie

Eigen plan of hygiënecode?

In Nederland hebt u twee opties:

Optie 1: Werken volgens een hygiënecode

Voor veel sectoren (horeca, retail, bakkers) zijn goedgekeurde hygiënecodes beschikbaar. Als u de hygiënecode volgt, hoeft u geen eigen gevarenanalyse te maken. U moet wel de registraties bijhouden en de procedures volgen.

Optie 2: Eigen voedselveiligheidsplan

Als er geen hygiënecode voor uw sector is, of als uw bedrijf afwijkt van de standaard, maakt u een eigen plan. Dit is ook nodig voor certificeringen zoals BRC, IFS of FSSC 22000.

Hoe maakt u een voedselveiligheidsplan?

Stap 1: Beschrijf uw bedrijf en processen

Maak een stroomschema van alle stappen van inkoop tot verkoop. Beschrijf wat er in elke stap gebeurt.

Stap 2: Voer een gevarenanalyse uit

Identificeer per stap welke gevaren kunnen optreden en beoordeel het risico. Gebruik de GIRA methode (Gevaren Inventarisatie en Risico Analyse).

Stap 3: Bepaal CCP's en beheersmaatregelen

Bepaal waar CCP's nodig zijn en welke beheersmaatregelen u treft voor andere gevaren (PRPs).

Stap 4: Stel basisvoorwaarden op

Schrijf procedures voor hygiëne, schoonmaken, ongediertebestrijding, allergenenbeheer en andere basisvoorwaarden.

Stap 5: Maak registratieformulieren

Maak formulieren om te registreren dat u de procedures volgt. Zonder registratie kunt u niet aantonen dat u het plan uitvoert.

Stap 6: Implementeer en train

Train uw medewerkers en begin met registreren. Het plan moet leven in de praktijk, niet alleen op papier staan.

Veelgestelde vragen

Is een voedselveiligheidsplan verplicht?

Ja, elk levensmiddelenbedrijf moet werken volgens HACCP principes. Dit kan via een eigen plan of via een goedgekeurde hygiënecode.

Wat kost een voedselveiligheidsplan?

Een template kost rond de €200 tot €300. Begeleiding door een consultant kost €500 tot €2.000+ afhankelijk van complexiteit. U kunt ook zelf een plan opstellen.

Hoe vaak moet ik het plan bijwerken?

Minimaal jaarlijks herzien, en direct bij wijzigingen: nieuwe producten, gewijzigde processen, nieuwe leveranciers, na incidenten, of bij gewijzigde wetgeving.

Wat is het verschil met een HACCP plan?

Geen verschil. De termen worden door elkaar gebruikt. HACCP is de methode, het voedselveiligheidsplan is het document waarin u die methode vastlegt.

Wat controleert de NVWA?

De NVWA controleert of u een plan hebt, of het actueel is, en of u de procedures en registraties daadwerkelijk uitvoert. Lees meer over NVWA inspecties.

Aan de slag

Bekijk ons HACCP plan voorbeeld voor een overzicht van wat er in moet staan. U kunt een HACCP plan kopen als basis voor uw eigen plan. Hulp nodig? Neem contact op met een HACCP consultant.

Over dit artikel
Een voedselveiligheidsplan is een cruciaal document voor elke organisatie die zich bezighoudt met de productie, verwerking, verpakking of distributie van voedselproducten.
HACCP Plan Kopen