Voedselveiligheid

Recall en traceability

Traceerbaarheid en recall zijn wettelijk verplicht voor elk levensmiddelenbedrijf. U moet kunnen traceren van wie u producten hebt gekocht en aan wie u ze hebt verkocht. Bij een voedselveiligheidsprobleem moet u binnen 4 uur melden bij de NVWA en het product terugroepen.

Laatst bijgewerkt: januari 2026

Wat is traceerbaarheid?

Traceerbaarheid betekent dat u kunt aantonen waar uw producten vandaan komen en waar ze naartoe zijn gegaan. De Algemene Levensmiddelen Verordening (178/2002) vereist dat u minimaal één stap terug en één stap vooruit kunt traceren:

  • Één stap terug – Van welke leverancier hebt u dit product of grondstof gekocht?
  • Één stap vooruit – Aan welke afnemers hebt u dit product geleverd? (niet individuele consumenten)

Minimaal vast te leggen:

  • Naam en adres van leverancier
  • Naam en adres van afnemer
  • Productomschrijving
  • Hoeveelheid
  • Datum van transactie
  • Batchnummer of lotnummer

Batchnummers en lotnummers

Een batchnummer (of lotnummer) identificeert een groep producten die onder dezelfde omstandigheden zijn geproduceerd. Bij een probleem kunt u hiermee bepalen welke producten zijn getroffen, zonder alles te hoeven terugroepen.

Voorbeeld batchnummer: NL-1-230623-1453

  • NL = Land van productie
  • 1 = Fabrieksnummer
  • 230623 = Productiedatum (23 juni 2023)
  • 1453 = Productietijd (14:53)

Met dit batchnummer kunt u precies bepalen welke producten zijn getroffen. Als er een probleem is met producten van 23 juni 2023 om 14:53, hoeft u niet alle producten van het hele jaar terug te roepen.

Massabalans

Een massabalans controleert of uw traceerbaarheid compleet is: beginvoorraad + inkoop − verkoop = eindvoorraad. Als dit niet klopt, mist u ergens informatie.

Bij een recall is de massabalans essentieel: u moet weten hoeveel product u hebt ingekocht, hoeveel u hebt verkocht en aan wie. Zo kunt u bepalen hoeveel product er maximaal in de markt is.

Wat is een recall?

Een recall is het terugroepen van producten die mogelijk onveilig zijn voor consumenten. Dit kan variëren van een beperkte terugroepactie van één batch tot een volledige terugroepactie van alle producten.

Wanneer is een recall nodig?

Uw wettelijke verplichtingen

Artikel 19 van de Algemene Levensmiddelen Verordening (178/2002) legt de volgende verplichtingen op:

Meldplicht binnen 4 uur

Als u weet of vermoedt dat een product niet voldoet aan voedselveiligheidseisen, moet u dit binnen 4 uur melden bij de NVWA via de Meldwijzer. Voor spoed: 0900 0388 (24/7).

Product uit de handel nemen

U bent verplicht om onveilige producten uit de handel te nemen. Dit betekent: stop de verkoop, blokkeer voorraad, informeer afnemers.

Consumenten informeren

Als het product al bij consumenten kan zijn, moet u hen effectief informeren over het risico. De NVWA kan een openbare waarschuwing publiceren op nvwa.nl/waarschuwingen.

Traceerbaarheidsinformatie verstrekken

U moet de NVWA alle informatie geven om de oorsprong en bestemming van het product te traceren.

Samenwerken met autoriteiten

U bent verplicht samen te werken met de NVWA om risico's te beperken of te elimineren.

Recall procedure

Een recall procedure beschrijft stap voor stap wat u doet bij een voedselveiligheidsincident. Bekijk ons recall procedure voorbeeld met stappenplan voor een uitgebreide uitleg.

Samenvatting van de stappen:

  • Beoordeel de situatie en verzamel informatie
  • Blokkeer het product
  • Meld bij de NVWA (binnen 4 uur)
  • Informeer afnemers
  • Informeer consumenten indien nodig
  • Haal het product terug
  • Rapporteer aan de NVWA
  • Analyseer de oorzaak en verbeter

Voorbereiding

Een recall moet u voorbereiden vóórdat er een incident is. Zorg dat u op elk moment kunt traceren en terugroepen:

  • Traceerbaarheid op orde – Kunt u binnen 1 uur alle batches traceren?
  • Afnemerslijst actueel – Hebt u contactgegevens van alle afnemers beschikbaar?
  • Recall procedure gedocumenteerd – Weet iedereen wat te doen?
  • NVWA contactgegevens bekend – Meldwijzer en spoednummer (0900 0388)
  • Jaarlijkse oefening – Test of u de 4 uur deadline kunt halen

RASFF: Europees waarschuwingssysteem

Het RASFF (Rapid Alert System for Food and Feed) is het Europese systeem waarmee lidstaten elkaar informeren over voedselveiligheidsrisico's. Als de NVWA een melding ontvangt die andere landen raakt, wordt dit via RASFF gedeeld. U kunt RASFF meldingen bekijken op de website van de Europese Commissie.

Veelgestelde vragen

Hoe lang moet ik traceerbaarheidsinformatie bewaren?

Minimaal de houdbaarheid van het product plus 6 maanden, of minimaal 5 jaar. In de praktijk: bewaar facturen en leveringsdocumenten minimaal 2 jaar na de THT/TGT.

Moet ik ook naar de NVWA melden als mijn leverancier een recall doet?

Ja. Ook als het probleem bij uw leverancier ligt, moet u zelf melden en uw afnemers informeren. U bent verantwoordelijk voor de producten die u op de markt hebt gebracht.

Wat als ik te laat meld?

Te laat of niet melden is een overtreding van de wetgeving voedselveiligheid. De NVWA kan een boete opleggen en het kan leiden tot verscherpt toezicht.

Moet ik eindconsumenten kunnen traceren?

Nee, de wet vereist traceerbaarheid tot aan de directe afnemer. Individuele consumenten hoeft u niet te kunnen identificeren. Wel moet u consumenten als groep kunnen bereiken (via publicatie, media).

Hoe vaak moet ik mijn recall procedure testen?

Minimaal jaarlijks. Een traceringstest (kunt u binnen 1 uur een batch traceren?) is verplicht voor certificeringen als BRC en IFS. Test ook of u de NVWA binnen 4 uur kunt bereiken en informeren.

Traceerbaarheid in uw HACCP plan

Traceerbaarheid en een werkende recall procedure horen in uw HACCP plan. Bekijk ons recall procedure voorbeeld en massabalans voorbeeld. Hulp nodig? Neem contact op met een HACCP consultant.

Over dit artikel
In de voedingsindustrie zijn recall (terugroepacties) en traceability (traceerbaarheid) onderdelen waar je als bedrijf op moet anticiperen.
HACCP Plan Kopen