Wetgeving

Controle HACCP

De NVWA controleert of uw bedrijf voldoet aan de HACCP verplichting. Een inspectie kan onaangekondigd plaatsvinden. Dit artikel beschrijft wat er gebeurt tijdens een HACCP controle, hoe u zich voorbereidt en wat u kunt doen bij overtredingen.

Wanneer komt de NVWA?

Inspecties zijn meestal onaangekondigd. De frequentie hangt af van uw risicoprofiel:

  • Type bedrijf : Producenten van risicovolle producten (vlees, vis, zuivel) worden vaker gecontroleerd dan retail
  • Nalevingsgeschiedenis : Bedrijven met eerdere overtredingen komen vaker aan de beurt
  • Meldingen en klachten : Een klacht van een consument of concurrent kan een inspectie triggeren
  • Thematische controles : De NVWA voert soms gerichte controles uit op specifieke onderwerpen (allergenen, voedselfraude)

Daarnaast volgen herinspecties na geconstateerde overtredingen om te controleren of u de gebreken hebt hersteld.

Wat gebeurt er tijdens een inspectie?

Een NVWA inspecteur legitimeert zich bij binnenkomst. U bent verplicht medewerking te verlenen en toegang te geven tot alle relevante ruimtes en documenten. Een typische inspectie verloopt als volgt:

1. Rondgang door het bedrijf

De inspecteur bekijkt de fysieke situatie: hygiëne van de ruimtes, opslag van producten, temperaturen van koeling en vriezers, werkwijze van medewerkers, scheiding van rauwe en bereide producten.

2. Documentencontrole

De inspecteur vraagt om uw HACCP plan en bijbehorende registraties. Veelgevraagde documenten:

3. Vragen stellen

De inspecteur kan vragen stellen aan u en uw medewerkers over werkprocedures, kennis van risico's en wat te doen bij afwijkingen. Uw medewerkers moeten in staat zijn om basishygiëneregels uit te leggen.

4. Monstername

Soms neemt de inspecteur monsters voor laboratoriumonderzoek op microbiologische gevaren of chemische verontreinigingen. U krijgt een ontvangstbewijs.

5. Afronding en terugkoppeling

Aan het eind bespreekt de inspecteur de bevindingen mondeling. U krijgt later een schriftelijk inspectierapport.

Veelvoorkomende tekortkomingen

De NVWA constateert regelmatig de volgende gebreken:

HACCP plan

  • Geen HACCP plan aanwezig
  • Plan niet actueel (oude processen, producten of leveranciers)
  • Gevarenanalyse onvolledig of ontbreekt : zie 7 HACCP principes
  • Kritieke limieten niet gedefinieerd of niet meetbaar

Registraties

  • Temperatuurregistraties ontbreken of zijn niet ingevuld
  • Geen registratie van correctieve acties bij afwijkingen
  • Schoonmaakregistraties niet bijgehouden

Hygiëne

  • Onvoldoende algemene hygiëne (vuile oppervlakken, apparatuur)
  • Risico op kruisbesmetting (rauwe en bereide producten niet gescheiden)
  • Persoonlijke hygiëne medewerkers (sieraden, geen handenwassen)

Temperatuur

  • Koeltemperatuur te hoog (>7°C)
  • Producten niet voldoende doorverhit
  • Warm gehouden producten onder 60°C

Traceerbaarheid

  • Leveranciers niet te traceren (geen facturen/pakbonnen)
  • Geen recall procedure
  • THT/TGT data overschreden

Mogelijke gevolgen

Afhankelijk van de ernst en herhaling van overtredingen kan de NVWA verschillende maatregelen nemen:

  • Schriftelijke waarschuwing : Bij eerste of lichte overtredingen. Geen boete, maar u moet de gebreken herstellen.
  • Bestuurlijke boete : Bij herhaalde of ernstige overtredingen. Hoogte afhankelijk van de overtreding en bedrijfsgrootte.
  • Herinspectie : Om te controleren of gebreken zijn hersteld. Kosten (circa €300-€500) zijn voor u.
  • Verscherpt toezicht : Frequentere inspecties bij bedrijven met slechte naleving.
  • Last onder dwangsom : U moet binnen een termijn herstellen, anders volgt een dwangsom per dag.
  • Sluiting : Bij acute gevaren voor de volksgezondheid kan de NVWA uw bedrijf direct sluiten.
  • Publicatie : Inspectieresultaten worden gepubliceerd op de NVWA website (reputatieschade).

Na de inspectie

U ontvangt een schriftelijk rapport met de bevindingen. Bij overtredingen krijgt u de mogelijkheid om uw zienswijze te geven voordat de NVWA een definitief besluit neemt.

Bezwaar maken

Bent u het niet eens met een boetebesluit? U kunt binnen zes weken schriftelijk bezwaar maken bij de NVWA. Wordt uw bezwaar afgewezen, dan kunt u in beroep bij de rechtbank.

Gebreken herstellen

Het belangrijkste is dat u geconstateerde gebreken snel herstelt. Documenteer wat u hebt gedaan en wanneer. Bij een herinspectie wilt u kunnen aantonen dat u actie hebt ondernomen.

Checklist: altijd inspectieproof

De beste voorbereiding is elke dag goed werken, niet alleen voor een inspectie. Zorg dat het volgende altijd op orde is:

  • HACCP plan actueel en direct beschikbaar (niet in een lade waar niemand het kan vinden)
  • Registraties dagelijks ingevuld (temperatuur, schoonmaak, ontvangstcontrole)
  • Traceerbaarheid op orde (facturen, pakbonnen minimaal 2 jaar bewaren)
  • Koeling onder 7°C, bij voorkeur onder 4°C
  • Algemene hygiëne op niveau (schone werkvlakken, handen wassen, werkkleding)
  • Medewerkers getraind en op de hoogte van procedures
  • THT/TGT data gecontroleerd (geen verlopen producten)

Veelgestelde vragen

Mag ik de inspecteur vragen later terug te komen?

Nee. NVWA inspecteurs hebben wettelijke bevoegdheid om onaangekondigd te controleren. U bent verplicht mee te werken. Weigering is op zichzelf een overtreding.

Kan ik iemand erbij vragen tijdens de inspectie?

Ja, u mag iemand (bijvoorbeeld uw leidinggevende of HACCP consultant) erbij roepen, maar de inspecteur hoeft daar niet op te wachten.

Krijg ik de uitslag direct te horen?

De inspecteur bespreekt de bevindingen mondeling aan het eind. Het officiële rapport volgt later schriftelijk.

Controleert de NVWA ook op certificeringen als BRC of IFS?

Nee, de NVWA controleert op wettelijke eisen. Certificeringen als BRC, IFS en FSSC 22000 worden geaudit door certificerende instanties. Deze certificeringen gaan verder dan de wettelijke basis.

Zorg dat uw HACCP klaar is voor controle

Een actueel HACCP plan is de basis voor elke succesvolle inspectie. Bekijk hoe u een HACCP plan opstelt of bekijk de kosten van een HACCP plan.

Over dit artikel

Hazard Analysis and Critical Control Points (HACCP) is een essentieel systeem voor voedselveiligheid in de voedingsindustrie.
HACCP Plan Kopen