Voedselveiligheidsplan Supplementen

Voedingssupplementen zijn levensmiddelen en vallen onder dezelfde voedselveiligheidswetgeving als andere voedselproducten. Dit betekent dat u een HACCP plan moet hebben. Daarnaast gelden specifieke eisen voor supplementen op het gebied van samenstelling, etikettering en claims.

‍

Laatst bijgewerkt: januari 2026

Supplementen zijn levensmiddelen

In de EU zijn voedingssupplementen gedefinieerd in Richtlijn 2002/46/EG als geconcentreerde bronnen van nutriënten of andere stoffen met een voedingskundig of fysiologisch effect. Voorbeelden zijn vitaminen, mineralen, aminozuren, vetzuren, vezels en plantenextracten.

Omdat supplementen levensmiddelen zijn, geldt de volledige wetgeving voedselveiligheid: Verordening 178/2002 (Algemene Levensmiddelen Verordening) en Verordening 852/2004 (hygiëne). De NVWA houdt toezicht.

Specifieke risico's bij supplementen

Supplementen kennen risico's die minder voorkomen bij reguliere levensmiddelen. Uw gevarenanalyse moet hier rekening mee houden:

Chemische gevaren

• Zware metalen (lood, cadmium, kwik, arseen) – vooral bij plantenextracten en zeewierproducten
• Pesticideresiduen – bij plantaardige ingrediënten
• PAK's (polycyclische aromatische koolwaterstoffen) – bij plantaardige oliën en extracten
• Dioxines en PCB's – bij visolie
• Verboden stoffen – farmaceutische stoffen, dopingmiddelen (vooral bij sportssupplementen)
• Overdosering – te hoge concentraties vitamines A, D of mineralen

Microbiologische gevaren

• Salmonella, E. coli – bij plantaardige poeders en extracten
• Gisten en schimmels – bij vochtige of slecht bewaarde grondstoffen
• Mycotoxinen – schimmelgiffen in plantaardige ingrediënten

Fysische gevaren

• Vreemde deeltjes in poeders of capsules – zie fysische gevaren

Allergenen

Veel supplementen bevatten of kunnen sporen bevatten van allergenen: soja (lecithine), vis (visolie), schaaldieren (glucosamine), gluten (tarwekiemolie), melk (wei-eiwit), noten.

Ketenborging: leveranciers controleren

Bij supplementen is ketenborging extra belangrijk. Grondstoffen komen vaak van internationale leveranciers met variabele kwaliteit. Vraag minimaal op:

• Productspecificaties met samenstelling en zuiverheid
• Analysecertificaten (CoA) per batch: identiteit, zuiverheid, zware metalen, microbiologie
• Allergenenstatus en kruisbesmettingsrisico
• Novel Food status (zie hieronder)
• GMP of FSSC 22000 certificering van de fabrikant

Tip: Laat kritieke grondstoffen onafhankelijk analyseren, vooral bij nieuwe leveranciers of bij ingrediënten uit risico-regio's.

Novel Food: nieuwe ingrediënten

Ingrediënten die voor 15 mei 1997 niet significant werden geconsumeerd in de EU zijn 'novel food' en mogen alleen worden gebruikt na goedkeuring door de Europese Commissie. Controleer de EU Novel Food database voordat u een nieuw ingrediënt gebruikt.

Voorbeelden van novel food: CBD (cannabidiol), bepaalde paddenstoelenextracten, sommige algen, insecteneiwitten. Het verkopen van niet-goedgekeurde novel food ingrediënten is een overtreding van de wetgeving.

Claims en etikettering

Naast voedselveiligheid gelden voor supplementen strenge regels voor claims. Dit valt onder Verordening 1924/2006 (voedings- en gezondheidsclaims).

Toegestaan:

• Goedgekeurde gezondheidsclaims uit het EU Register
• Voedingsclaims (bron van, rijk aan) mits aan voorwaarden is voldaan
• Verwijzing naar EFSA opinies

Verboden:

• Medische claims (genezen, behandelen, voorkomen van ziektes)
• Niet-goedgekeurde gezondheidsclaims
• Verwijzing naar aanbevelingen van artsen

In Nederland controleert de Keuringsraad (voorheen KOAG/KAG) reclame-uitingen voor supplementen. Overtreding kan leiden tot boetes en verplichte rectificatie.

Wat staat er in een HACCP plan voor supplementen?

Een voedselveiligheidsplan voor supplementen bevat dezelfde elementen als voor andere levensmiddelen, met extra aandacht voor:

• Leveranciersbeoordeling en specificatiebeheer
• Ingangscontrole met analysecertificaten
• Dosering en homogeniteit bij mengen
• Kruisbesmetting tussen batches (allergenen, actieve stoffen)
• Traceerbaarheid per batch en ingrediënt
• Etikettering en allergenendeclaratie
• Houdbaarheidsonderzoek

CCP's bij supplementproductie

Typische CCP's bij supplementen zijn:

CCP: Ingangscontrole grondstoffen

• Gevaar: Chemische contaminatie (zware metalen, verboden stoffen)
• Kritieke limiet: Analysecertificaat binnen specificatie
• Monitoring: Controle CoA per batch, periodiek onafhankelijke analyse
• Correctieve actie: Afkeuren en retourneren bij afwijking

CCP: Mengen en doseren

• Gevaar: Overdosering of onderdosering actieve stoffen
• Kritieke limiet: Homogeniteit binnen ±5% van label claim
• Monitoring: Controle weging, periodieke homogeniteitstest
• Correctieve actie: Hermengen of afkeuren

CCP: Metaaldetectie (indien van toepassing)

• Gevaar: Metaaldeeltjes in eindproduct
• Kritieke limiet: Geen detectie boven drempelwaarde
• Monitoring: 100% passage, regelmatige kalibratie
• Correctieve actie: Uitsorteren en onderzoek

Veelgestelde vragen

Heb ik een apart HACCP plan nodig voor supplementen?

Als u alleen supplementen produceert of verhandelt, hebt u één HACCP plan voor uw bedrijf. Als supplementen onderdeel zijn van een breder assortiment, neemt u ze op in uw bestaande plan met specifieke gevarenanalyse voor de supplementen.

Moet ik mijn producten laten registreren?

In Nederland is geen productregistratie verplicht voor supplementen (anders dan in sommige andere EU-landen). Wel moet u als levensmiddelenbedrijf geregistreerd zijn bij de NVWA.

Wat als ik supplementen importeer?

Als importeur bent u verantwoordelijk voor de voedselveiligheid en naleving van EU-wetgeving. Controleer of ingrediënten zijn toegestaan (geen novel food), of claims zijn toegestaan, en of etiketten voldoen aan EU-eisen (Nederlands, allergenen, aanbevolen dagelijkse hoeveelheid).

Is GMP verplicht voor supplementen?

GMP (Good Manufacturing Practice) is niet wettelijk verplicht in de EU voor supplementen, maar veel retailers en certificeringen eisen het wel. HACCP is wél wettelijk verplicht.

Aan de slag

Bekijk ons HACCP plan voorbeeld als basis voor uw supplementenbedrijf. Hulp nodig bij de specifieke risico's van supplementen? Neem contact op met een HACCP consultant met ervaring in de supplementenindustrie.